Biografie van Heleen Bosma

Heleen Bosma heeft twee katten Lola en Cato die kans zien alles synchroon te doen. Zelf raakt ze vooral synchroon als ze schrijft. Licht en diep tegelijk, is haar favoriet bij het lezen van alle andere mooie poëzie in de wereld. Ze maakt die mooie poëzie toegankelijk voor iedereen die het fijn vind gedichten te lezen. Daarom is ze initiatiefneemster van de Online Gedichtenleesclub voor Nederland en Vlaanderen: Dichter bij Dichters, www.dichterbijdichters.nl . Heleen is dichteres, schrijfcoach, poëziedocent op scholen en de drijvende kracht achter Dichter bij Dichters.
2011
  • Nr.
    Titel
    Tekst
  • 1
    2771

    Smaakvol

    Top 100
    Het schijnt dat als je mensen minder slaat
    ze minder blauwe plekken hebben.  

    Als je zacht praat ze hun handen
    zelden voor hun oren houden.  

    Dat als je ze omhelst als ze dat prettig vinden
    ze dat prettiger vinden dan wanneer je ze omhelst
    als wanneer ze dat niet prettig vinden.  

    Dat ouderen in een verpleeghuis in het geval
    van smaakvol eten in een gezellige ambiance
    32 procent meer groenten,
    29 procent meer zetmeel
    en maar liefst 76 procent meer appelmoes eten
    dan wanneer ze smakeloos en ongezellig eten.  

    Het management heeft hier nog geen afdoende verklaring voor.
    Waren deze ouderen wel representatief,
    niet te oud, niet te jong,
    niet te uitzonderlijk mens? 



  • 2
    2779

    Ik vind

    Top 1000
    Mijn meningen,
    je kan ermee kwartetten
    heb jij voor mij ’afkeer van agressie
    en wapens en het leger?’
    dan krijg jij van mij ’maar
    als er nou Echt Oorlog komt
    met een Echt Slecht Land?’

    Ik wil ook iets vinden
    Maar dat hoort misschien meer bij willen
    dan bij vinden.
  • 3
    2984

    Blindtypen

    Top 1000
    Ik ga een stilte laten vallen.
    Zoals je begint met blindtypen.
    Uw snelheid is niet van belang.
    Ik ga heel lang luisteren naar wat iemand zegt.
    Probeer uw eigen tempo aan te houden.

    En als ik het niet snap
    Liever heel langzaam aanslaan dan veel foute aanslagen

    Zeg ik: ik snap het niet.
    En als ik alles snap, maar verdwijn?
    Als mijn zinnen landen in een typemachine zonder lint?
    U kent nu alle letters, uw snelheid bevindt zich op het dieptepunt.
    Deze zal vanaf nu vanzelf toenemen
    Blijf oefenen.

    Wees dan eend, zegt mijn hartsvriendin,
    Laat het als water van je afglijden.
    Ik ga het leren, met mijn grote zwemvliezen op de toetsen
2013
  • Nr.
    Titel
    Tekst
  • 1
    6684

    Lofdicht op Meppel

    Top 1000

    Ontredderd kwam je aan in Groningen,

    maar klaverjassen kan altijd.

     

    Zo gingen we beginnen aan

    het avontuur dat helemaal niet voelde

    als avontuur maar als een naar studentenhuis, 

    waar mijn kaas steeds gestolen werd

    en in plaats van die kaas heimwee in de kasten.

     

    Heb je ook broertjes en zusjes, zei je,

    dat moeten we aan elkaar vragen, zei je,

    dat doet iedereen, wist je.

    En ik wist van niks. Wist aldoor van niks.

    Maar daar was jij die van Meppel kwam

    dat aan de spoorlijn lag.

     

    Je nam me mee naar Meppel,

    ik herinner me een pleintje,

    kaal en driehoekig, naar je ouderlijk huis.

    Broertjes en zusjes, ik bleef er altijd aan denken.

     

    En nu sta ik alleen in Meppel, en je bent niet hier, 

    en het kale pleintje is weg, 

    ik mis het pleintje en ik mis jou en ik mis de tijd

    al weet ik dat ik je kan bellen 

    met mijn Galaxy everywhere.

     

    Jij niet, jij kon je moeder niet meer bellen.

    De september na die zomer.

    Broertjes en zusjes, jij had een broer en een zus,

    ik denk dat ik je vraag nu pas snap.

    Het was geen vraag. 

    Het was zeggen wat er nog was.

2014
  • Nr.
    Titel
    Tekst
  • 1
    10247

    Bijenwas

    Top 1000

    Je bent permeabeler dan je was,

    je droogt in en tussen  de craqueléscheurtjes

    sijpelt naar binnen maar ze zijn er op tijd bij,

    dus krijg je snel aanspraak je zegt niet veel terug

    zachte handen wrijven met bijenwas je vel

    warm en levend,  zodat je gestalte krijgt,

    waterdicht bent, voorzien van een opgepoetste bedoeling

    en er glijdt van je af glijdt van je af glijdt van je af.

     

     

  • 2
    10254

    Gehurkt

    Top 1000

    Het is een gekkenhuis de wereld,

    en als je daar enigszins poreus voor raakt,

    wat van werkelijkheidszin getuigt, 

    zou je zacht huilend en weeklagend ineenzinken,

    op de tegels achter je huis gehurkt natregenen

    de muizen zouden je meewarig aankijken

    en op zeker moment toch volkomen terecht

    aan je teennagels beginnen.

     

2015
  • Nr.
    Titel
    Tekst
  • 1
    11036

    Traag

    Top 1000

    Ik ben trager dan de sneeuw
    en wil blijven liggen. De hekken
    trekken scherpe contouren in
    het witte landschap. Mijn geduld lijkt
    op geduld maar is vastgevroren schrik.
    Ik blijf liggen maar ben zelfs trager
    dan het voorjaar dat alsmaar leven
    in wil blazen, het wit verdrijft,
    en kleur uitschenkt in dagen
    van fel licht en langzame regen.

    Het lichtgroen is een begin
    dat aan de arm meeneemt,
    zachtjesaan de weg wijst.
    Maar het donkere groen,
    onafwendbaar als zomer,
    onbarmhartig stabiel als augustus.

    Ik leg een wit lint van sneeuw over de heuvels. 
    In een rechthoek, een lange rechthoek.
    Ik spring erin, ik spring eruit, ik spring erin. 
    De hekken gaan op in het landschap.
    De schuurtjes voor het vee nu te donker
    om in te schuilen, ik moet naar buiten.
    Over de witte lijn stappen.

    Ik kan de bomen niet vragen te stoppen
    met hun taak, ik wil de bomen niks vragen,
    ik ontvouw mee, duizenden bladeren,
    als omgekeerde origami.

  • 2
    11051

    Honden uit Hongarije

    Top 100

    Naast alle verplichtingen die er zijn
    zoals de verzekering en de belasting
    zou iedereen verplicht een land of dier
    moeten promoten, zoals de uitstekende honden
    uit Hongarije, waarbij ook de hobby
    een heel goede verplichting is

    je moet een hobby hebben waarbij
    je geen scheidsrechter hoeft te mollen,
    een alles in beslagnemende hobby
    moet het zijn, die nog net tijd vrij laat
    voor geliefden en uit het raam staren,
    peinzend en tussen twee kleuters het vuur
    op laten laaien en later de vrede opgraven

    als je geen  hobby hebt zou iemand
    je moeten helpen, en als je nergens
    voor open stond zou je als laatste sanctie
    verplicht de Russische bibliotheek moeten
    lezen en dan las je over dode zielen en zou je
    begrjipen dat alle gelukkige mensen
    gelukkig zijn op dezelfde wijze

  • 3
    11055

    Onderonsje

    Top 1000

    Je hebt een onderonsje en dat blijft
    - het is de waarheid – onder ons en overal
    zijn onderonsjes die niemand ter ore komen
    en er zijn ook onderonsjes die samenhangen
    met andere tête a têtes en heten
    dan al haast anders, zijn geformaliseerd
    (alleen het woord klinkt al geformaliseerd
    als het gas formaldehyde, het maakt onoplosbaar
    en lang houdbaar, dat kan goed uitpakken,
    maar ook veel harder, haast moeilijk hanteerbaar)
    zoals de ouderavond, de staande vergadering,
    de wandelgangen, en de jaarvergadering waar altijd

    nog dringend een penningmeester gezocht wordt,
    sommigen mensen pakken het groots aan,
    spreken congressen toe, is dat wat je wil
    op deze aarde, een heel congres toespreken?
    of (dit is een schijn-of, hier moet eigenlijk en staan,
    het is een onderonsje van voegwoorden, maakt
    drogredenen en tegelijk kan je niet én voor
    een congres staan én een merel tegenkomen)
    je schuift de gordijnen open en staat oog in oog
    met een merel, je valt samen, denkt mijn hemel,
    ik heb contact met een levend wezen, wij doen ertoe,
    nu weet je als bij verrassing hoe het is een merel te zijn

  • 4
    11058

    Winterhard

    Top 1000

    Winterhard is my middle name, wil ik zeggen

    maar ik weet niet of ik wel winterhard ben

    ik heb een goede jas en als ik goed zoek

    ook elke winter wel weer geschikte wanten

    maar echt winterhard dat is een beste eigenschap

    je kunt erop rekenen, je kunt zo winterhard

    zijn dat je in de herfst niet met een laagje

    bladeren hoeft te worden toegedekt.

    En dan is er de buitencategorie die van
    zeldzame waarde is en bij elk graadje vorst
    het loodje legt. Wij koesteren de exoot.

     

  • 5
    11072

    Lapmiddel

    Top 1000

    Zo zijn wij begonnen met een grote liefde en moest

    er her en der iets geschikt aan de feiten want kon jij

    niet een beetje meer zus en ik niet een beetje meer zo,

    en ik dacht zelf ook al als ik nou een beetje meer van dit,

    we wisten het lang te hebben over de lampenkap

    en daarna over het zeil in de keuken en bleven onszelf.

     

    Want wat is praktisch of waar houd jij nou echt van?

    Overwogen: ben jij dat je van mij houdt en ik dat ik van jou

    of zijn we uiteindelijk allemaal onszelf en is

    al het andere een inwisselbare spatie om je heen?

     

    Duizend amendementen dienden we in, je zou denken

    een lapmiddel maar er zijn ook stemmen opgegaan om te

    spreken van een lappendeken zoals de lappendeken die je

    oma haakte van kleurige restjes wol en die uiteindelijk

    het grote bed een feestelijk aanzicht geven.

     

    Zo bestaat een grote liefde uit duizend amendementen al

    denk je altijd nog dat er een oorspronkelijk wetsvoorstel is.

     

2017
  • Nr.
    Titel
    Tekst
  • 1
    9701

    Atoom

    Top 100
    Vandaag in een discussie verzeild geraakt. De dierenarts begon.
    ‘Jij verzint wat je wil verzinnen, jij doet wat je wilt.’
    Ik was op mijn beurt jaloers op de dierenarts. Zij kon echt wat.
    Levens redden bijvoorbeeld. Ik noem maar een willekeurig voorbeeld.

    Ik heb wel het leven van een konijn op mijn naam staan.
    Twee weken geweekte gepureerde konijnenbiks in
    een injectiespuit achterin de bek brachten het beest weer
    op de been. Als ik dit in een bijzin neerzet lijkt het
    alsof ik iets goed heb gedaan. Als ik het breed uitmeet
    lijkt het alsof ik goeds heb willen doen. Is daarmee
    mijn heldinnendom genoeg gerelativeerd?

    Vandaag niet geprobeerd een Boko Haram-meisje te redden.
    Vandaag een gedicht geschreven en me slap gevoeld.
    Als je een beetje een organisatrice was zette je wat op poten.
    Een gedicht helpt voor niks. Behalve als je een wereldberoemd
    iconisch gedicht schrijft en op Poetry International komt. Of in
    de Amnesty-agenda staat. Vastgesteld: ik ben verre van iconisch.
     
    Vandaag geprobeerd mijzelf te zijn. Maar ik wist niet welke versie.
     
    Vandaag geprobeerd niks te proberen. Mislukt.

    Vandaag nog steeds het Boko Haram-meisje niet gered.
    Makkelijk zeg, het Boko Haram-meisje even terug laten komen
    voor een dramatisch effect. Okee, dan heb ik hier één van de
    andere tweehonderdnegenennegentig meisjes niet gered.
    Grappig zeg, haha. Weer iets met effect. Okee, dan heb ik
    van één van alle meisjes die nog niks weten van wat hen
    gaat overkomen, en op dit moment, nu nu nu, wel in angst leven
    geen atoom gered.
     
    Vandaag geprobeerd na te denken over poëzie en menselijkheid.
    Er zijn beslist gedichten die niet over menselijkheid gaan.
    En de troost wanneer het wel gestalte geeft.
  • 2
    9731

    Anekdotisch

    Top 1000
    We weten niet waarin we verstrikt zitten
    tot het knelt, het is te anekdotisch
    het moet meer metaforisch
    niet nog een keer zeggen het is te
    anekdotisch niet niet niet niet niet

    ik haal mijn vingers voorzichtig uit mijn oren
    bel de lezeres des vaderlands
    wat is er toch mis met anekdotisch
    oh ze zegt niet hoe anekdotischer hoe prozaïscher!
    de lijn is stil, ze zegt niks, ze luistert verwachtingsvol

    in english verse waaien de wolken woest
    over de orkney eilanden
    je mag er vertellen wat je wil

    napraten en niet weten dat je napraat
    ik begreep eens een gedicht
    en ik begreep er eens een niet
  • 3
    9920

    Stilte

    Top 1000
    Er zijn weilanden ergens, en er zijn wolken,
    grijze wolken met regen die in vlagen de sloten raakt.
    Er zijn verregende koeien, en halfnatte paarden,
    zij schuilen bij de bosjes naast de heuvel.
    Er zijn kikkers die roerloos geen onderscheid maken
    in waar het water vandaag vandaan kom.

    Ik zie de druppels aan de grassprieten hangen.
    En ik ben daar niet. Ik zit op een zolderkamer.
    Waar ik met mijn vingers letters aanraak.
    Ik wil in de weilanden zijn. Waar ik het stil zou vinden.  
    Ik begrijp niet waarom ik niet in de weilanden ben.
    Het is de stilte. Het zit hem in de stilte.
  • 4
    10005

    *

    Top 100
    Er is weinig tijd om je te schrijven daarom
    schrijf ik je alleen het allerbelangrijkste

    de roos heeft gebloeid, moet gesnoeid,
    kijk het even na in de tuin het jaar rond
    de koelkast heb ik al ontdooid
    als je dit lijstje aantreft zal je denken
    dat ik blijvend ga maar ik ga maar even
    om na te denken op een veranda

    hier vliegen massa’s spreeuwen tegelijk
    op van het land en strijken weer neer,
    we weten niet wat hen drijft en tot stilstand brengt
    ik stel me voor waar het tuinboek staat in de kast
    hoe het in mijn hand openvouwt, vleugels neerklapt
    hoe we de roos snoeien en volgend jaar
    weer de eerste knoppen begroeten

    hoe we tasten naar woorden
    bouwen aan een pad van verstandhouding
    steeds breder en langgerekter en hoe woorden
    als betrouwbaar postbode-elastiek betekenis bundelen,
    zich oprekken, als wij proberen elkaar te verstaan

    hoe begrijpen altijd net achter de feiten aan loopt
    hoe wij van intenties zijn gemaakt
    hoe de intenties een weg vinden  
    zich bewegen naar huid  

    warm en zacht
    en ongeëvenaard